Bảo hiểm tại Áo – Lá chắn tài chính cho cuộc sống an toàn
Bảo hiểm tại Áo giúp cuộc sống của cả khách du lịch lẫn cư dân trở nên an tâm và dễ dàng hơn. Áo nổi tiếng với văn hóa lâu đời, ẩm thực phong phú, thiên nhiên hùng vĩ và vô số trải nghiệm thú vị. Tuy vậy, tai nạn, ốm đau, mất việc hay hư hỏng tài sản có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Thật khó để tận hưởng trọn vẹn cuộc sống ở Áo nếu bạn luôn phải lo lắng: nếu xe gặp tai nạn thì sao, nếu bất ngờ nhập viện, hoặc nếu thu nhập bị gián đoạn. Chính vì thế, các công ty bảo hiểm tại Áo xem nhiệm vụ của họ là giúp bạn tránh rơi vào khủng hoảng tài chính khi rủi ro xảy ra.
Nếu bạn mới đến định cư, học tập hay làm việc tại Áo, có thể bạn cũng quan tâm đến bức tranh tổng thể về cuộc sống và hệ thống ở đây. Bạn có thể xem thêm Sơ lược về Áo để hiểu rõ hơn về đất nước này.
Tổng quan về bảo hiểm tại Áo
Đối với bất kỳ ai đang sống tại Áo, việc đăng ký và sở hữu ít nhất một số loại bảo hiểm cơ bản là một quyết định rất sáng suốt. “Cẩn tắc vô ưu” – đầu tư một khoản phí định kỳ nhỏ để tránh những cú sốc tài chính lớn trong tương lai là điều vô cùng quan trọng.
Ở Áo, một số loại bảo hiểm là bắt buộc, số khác là tự nguyện nhưng rất nên có. Các loại bảo hiểm phổ biến bao gồm:
- Bảo hiểm xã hội (hưu trí, y tế, tai nạn lao động)
- Bảo hiểm y tế
- Bảo hiểm xe hơi
- Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp
- Bảo hiểm nhà ở
Hiện có hơn 140 công ty bảo hiểm hoạt động tại Áo. Trong đó, bảo hiểm y tế và bảo hiểm nhà ở (dành cho chủ sở hữu nhà) là bắt buộc trong đa số trường hợp, còn các loại khác phần lớn là tự nguyện nhưng rất được khuyến nghị.
Nếu bạn đang trong quá trình ổn định cuộc sống, việc hiểu rõ về nhà ở và cho thuê ở Áo cũng đặc biệt quan trọng, bởi bảo hiểm nhà thường gắn liền với loại nhà và hình thức sở hữu.
Bảo hiểm xã hội tại Áo
Bảo hiểm xã hội được xem là trụ cột quan trọng nhất trong hệ thống bảo hiểm tại Áo. Nó bảo vệ người dân trước những rủi ro lớn trong đời sống như:
- Tuổi già, nghỉ hưu
- Mất khả năng lao động
- Tai nạn lao động
- Bệnh tật nghiêm trọng
Hệ thống bảo hiểm xã hội tại Áo chủ yếu gồm ba mảng lớn:
- Hệ thống bảo hiểm hưu trí theo luật định
- Chương trình bảo hiểm tai nạn lao động
- Hệ thống bảo hiểm y tế theo luật định
Hệ thống bảo hiểm hưu trí theo luật định
Tại Áo có ba trụ cột chính về hưu trí:
- Lương hưu nhà nước (hưu trí theo luật định)
- Lương hưu nghề nghiệp (thông qua người sử dụng lao động)
- Hưu trí tư nhân (do cá nhân tự tham gia)
Hiện tại, tuổi nghỉ hưu tiêu chuẩn là 60 đối với nữ và 65 đối với nam. Tuy nhiên, người lao động có thể nghỉ hưu sớm nếu đáp ứng điều kiện tối thiểu về thời gian đóng góp, thường khoảng 15 năm trở lên. Khi đó, mức lương hưu có thể bị điều chỉnh giảm so với nghỉ hưu ở tuổi chuẩn.
Hệ thống hưu trí công tại Áo hoạt động theo mô hình chi trả theo mức đóng (PAYG – pay-as-you-go). Nghĩa là:
- Người đang đi làm và người sử dụng lao động đóng góp vào quỹ hưu trí
- Khoản đóng góp này được dùng để chi trả lương hưu cho người đã nghỉ hưu
Tỷ lệ đóng góp phổ biến:
- Người sử dụng lao động: khoảng 12,55% tiền lương
- Người lao động: khoảng 10,25% tiền lương
Để giảm gánh nặng cho hệ thống hưu trí và thích ứng với già hóa dân số, Áo đã tiến hành một số cải cách quan trọng:
- Tăng thời gian đóng góp để được hưởng lương hưu đầy đủ từ 40 lên khoảng 45 năm
- Hạn chế và chấm dứt phần lớn hình thức nghỉ hưu sớm từ năm 2017
- Tăng yêu cầu thời gian đóng góp tối thiểu từ 15 lên 40 năm để được hưởng quyền lợi tối đa
- Khuyến khích người lao động làm việc lâu hơn, sau tuổi 65 bằng các ưu đãi về lương hưu
- Thành lập quỹ hỗ trợ khó khăn cho người có lương hưu dưới 1.000 € mỗi tháng
Hệ thống bảo hiểm y tế theo luật định
Hầu như mọi cư dân tại Áo đều được bảo hiểm y tế bao phủ. Bảo hiểm y tế theo luật định bảo vệ người được bảo hiểm và các thành viên gia đình cùng được bảo hiểm khi ốm đau, cần điều trị hoặc chăm sóc y tế.
Bảo hiểm y tế bắt buộc áp dụng cho:
- Người lao động hưởng lương
- Người hưởng lương hưu
- Người nhận trợ cấp thất nghiệp
- Người phụ thuộc của các đối tượng trên
Các quyền lợi chính của bảo hiểm y tế tại Áo gồm:
- Trợ cấp thai sản (tiền mặt và hiện vật) cho các bà mẹ sau sinh
- Điều trị nha khoa và răng giả (ở mức độ nhất định)
- Khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em, thanh niên và người trưởng thành
- Trợ cấp ốm đau, đảm bảo thu nhập khi tạm thời không thể làm việc do bệnh
- Điều trị y tế ngoại trú, điều trị nội trú tại bệnh viện và chăm sóc y tế tại nhà
- Các chương trình và lợi ích tái hòa nhập cho người quay lại làm việc sau thời gian ốm dài ngày
Cư dân có bảo hiểm y tế được cấp thẻ điện tử (e-card). Thẻ này dùng để xác minh quyền lợi bảo hiểm và cần mang theo mỗi khi đi khám bác sĩ, đến bệnh viện hoặc nhận dịch vụ y tế.
Ngoài những dịch vụ được chi trả hoàn toàn, vẫn có một số khoản người bệnh phải tự thanh toán, ví dụ:
- Một số loại cầu răng, răng giả cao cấp
- Điều trị chỉnh nha (niềng răng) ngoài phạm vi cơ bản
- Khám và điều trị tại bác sĩ tư nhân ngoài hợp đồng với quỹ bảo hiểm
Trong nhiều trường hợp, một phần chi phí này có thể được quỹ bảo hiểm y tế (Krankenkasse) hoàn trả, tùy quy định cụ thể.
Chương trình bảo hiểm tai nạn lao động theo luật định
Bảo hiểm tai nạn lao động bảo vệ người lao động trước:
- Tai nạn xảy ra tại nơi làm việc
- Tai nạn trên đường đi làm – về nhà (trong một số trường hợp)
- Các bệnh nghề nghiệp được công nhận
Năm 2019, khoảng 6,5 triệu người tại Áo được bảo hiểm tai nạn bao phủ. Đây là trách nhiệm của người sử dụng lao động: họ phải đóng bảo hiểm tai nạn cho nhân viên và bảo hiểm này chỉ áp dụng cho các sự cố liên quan đến công việc.
Các chức năng và quyền lợi chính của bảo hiểm tai nạn bao gồm:
- Chi trả chi phí điều trị y tế khi xảy ra tai nạn
- Phục hồi chức năng và hỗ trợ hòa nhập cho người bị suy giảm khả năng lao động
- Bồi thường cho bệnh nghề nghiệp và tai nạn lao động được công nhận
- Chi trả lương hưu tai nạn trong trường hợp suy giảm sức khỏe lâu dài
- Trợ cấp tiếp tục trả lương trong một số giai đoạn nhất định
- Thực hiện nghiên cứu và khuyến nghị các biện pháp an toàn lao động
- Phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp tại nơi làm việc
- Trợ cấp chi phí mai táng và trợ cấp cho thân nhân khi người lao động tử vong do tai nạn lao động
Bảo hiểm xe hơi tại Áo
Sở hữu xe hơi tại Áo đồng nghĩa với việc bạn phải tuân thủ các nghĩa vụ pháp lý nhất định. Xe có thể gây tai nạn, làm hư hại tài sản của người khác hoặc chính xe của bạn cần sửa chữa, thay thế. Vì vậy, trước khi lái xe trên đường, ngoài việc nắm vững luật giao thông, bạn bắt buộc phải có bảo hiểm xe.
Các chính sách bảo hiểm xe hơi tại Áo rất đa dạng và được quản lý bởi Hiệp hội Bảo hiểm Áo. Tuy nhiên, có một loại bắt buộc mà mọi chủ xe đều phải có: bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba (Haftpflichtversicherung).
Hai nhóm bảo hiểm xe chính tại Áo là:
- Bảo hiểm trách nhiệm bên thứ ba (bắt buộc) – chi trả thiệt hại về tài sản và sức khỏe mà bạn gây ra cho người khác khi điều khiển xe.
- Bảo hiểm mọi rủi ro (toàn diện) – có thể gồm:
- Bảo hiểm một phần (Teilkasko): bảo vệ xe của bạn trước hỏa hoạn, trộm cắp, thiệt hại do động vật, kính vỡ, đột nhập…
- Bảo hiểm toàn diện (Vollkasko): bao gồm cả phần trên và thiệt hại cho chính xe của bạn trong tai nạn (ngay cả khi lỗi thuộc về bạn).
Lựa chọn gói nào phụ thuộc vào giá trị xe, tần suất sử dụng, khả năng tài chính và mức độ chấp nhận rủi ro của bạn.
Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp
Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp được thiết kế để bảo vệ:
- Người làm nghề tự do (freelancer)
- Các chuyên gia tự doanh
- Các ngành nghề có rủi ro về sai sót chuyên môn gây thiệt hại cho khách hàng
Mục tiêu của loại bảo hiểm này là che chở cho bạn khi có yêu cầu bồi thường thiệt hại phát sinh từ hoạt động nghề nghiệp, ví dụ:
- Tư vấn sai gây thiệt hại tài chính cho khách hàng
- Sai sót trong tính toán, thiết kế, dịch thuật, lập kế hoạch…
Một dạng phổ biến là bảo hiểm “sai sót và thiếu sót” (errors & omissions). Bảo hiểm này thường chi trả cho những thiệt hại gây ra một cách vô ý. Tùy theo hợp đồng, nó cũng có thể bao gồm cả thiệt hại do sơ suất nghiêm trọng.
Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đặc biệt được khuyến nghị cho:
- Luật sư, cố vấn pháp lý
- Kiến trúc sư, kỹ sư, chuyên gia quy hoạch
- Chuyên gia tài chính, bảo hiểm
- Thông dịch viên, biên dịch viên và các nghề tư vấn khác
Bảo hiểm nhà ở tại Áo
Bảo hiểm nhà ở tại Áo thường được chia thành hai loại chính:
- Bảo hiểm đồ dùng gia đình (Haushaltversicherung)
- Bảo hiểm chủ sở hữu nhà (Eigenheimversicherung)
Bảo hiểm đồ dùng gia đình
Bảo hiểm đồ dùng gia đình bảo vệ tất cả những tài sản di động trong nhà, ví dụ:
- Quần áo, giày dép
- Thiết bị điện tử, đồ gia dụng
- Đồ nội thất, trang trí
- Một số tài sản cá nhân khác tùy theo hợp đồng
Loại bảo hiểm này thường chi trả khi xảy ra:
- Trộm cắp, đột nhập
- Hỏa hoạn, nổ
- Thiệt hại do nước (vỡ ống, rò rỉ lớn, v.v.)
- Một số rủi ro tự nhiên khác tùy điều khoản
Bảo hiểm đồ dùng gia đình không bắt buộc theo luật, nhưng rất nên có, đặc biệt nếu bạn thuê nhà đã trang bị sẵn nội thất hoặc sở hữu nhiều vật dụng giá trị.
Bảo hiểm chủ sở hữu nhà
Bảo hiểm chủ sở hữu nhà bảo vệ bản thân tòa nhà và cấu trúc gắn liền với nó, bao gồm:
- Kết cấu nhà (tường, mái, nền móng)
- Cửa, cửa sổ, ban công
- Các thiết bị gắn liền như vòi hoa sen, bếp âm, tủ bếp cố định, hệ thống sưởi
Tại Áo, với người sở hữu nhà, bảo hiểm chủ sở hữu nhà gần như là bắt buộc về mặt thực tế (thường là yêu cầu của ngân hàng, hiệp hội nhà ở hoặc pháp luật địa phương). Còn với người thuê nhà, bảo hiểm đồ dùng gia đình là lựa chọn tự nguyện nhưng rất có lợi.
Phần lớn các công ty bảo hiểm đều cung cấp gói kết hợp gồm:
- Bảo hiểm chủ sở hữu nhà
- Bảo hiểm đồ dùng gia đình
Nhờ đó, người mua có thể được bảo vệ toàn diện với chi phí hợp lý hơn so với mua lẻ từng loại.
Ngoài ra, bảo hiểm nhà ở thường đi kèm:
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự tư nhân – chi trả nếu bên thứ ba bị thương hoặc thiệt hại tài sản trong khuôn viên nhà bạn (ví dụ: khách bị trượt ngã, vật rơi từ ban công gây hại…)
- Bảo hiểm thiệt hại trong nhà – chi trả cho các tai nạn, hư hại xảy ra trong phạm vi nhà ở theo điều kiện hợp đồng
Công dân hoặc cư dân EU có thể sử dụng bảo hiểm nhà ở tại một quốc gia khác trong EU, miễn là sản phẩm bảo hiểm đáp ứng các chỉ dẫn và quy định chung của Liên minh châu Âu.
Nếu bạn đang cân nhắc mua hoặc thuê nhà, bạn cũng nên tìm hiểu thêm về hệ thống sưởi và điện trong nhà ở Áo để chọn mức bảo hiểm phù hợp với rủi ro thực tế.
Vì sao nên quan tâm đến bảo hiểm khi sống tại Áo
Cho dù bạn là sinh viên, người đi làm, gia đình định cư lâu dài hay chỉ ở Áo trong vài năm, bảo hiểm luôn là một phần không thể thiếu trong kế hoạch tài chính cá nhân. Nó giúp bạn:
- Giảm thiểu thiệt hại khi gặp rủi ro sức khỏe, tai nạn, hỏa hoạn, trộm cắp…
- Ổn định tài chính trong dài hạn, đặc biệt là với hệ thống hưu trí
- Tập trung tận hưởng cuộc sống, học tập, làm việc mà không quá lo lắng về những “điều bất ngờ”
Khi đã hiểu rõ các loại bảo hiểm, bước tiếp theo là so sánh và lựa chọn nhà cung cấp phù hợp với nhu cầu, ngân sách và kế hoạch tương lai của bạn.
Nếu bạn là sinh viên hoặc dự định học tập tại đây, việc tìm hiểu về vay vốn sinh viên tại Áo sẽ giúp bạn kết hợp giữa bảo hiểm, tài chính và kế hoạch học tập một cách hiệu quả.
Câu hỏi thường gặp về bảo hiểm tại Áo
Bảo hiểm y tế ở Áo có bắt buộc cho mọi cư dân không?
Hầu như tất cả cư dân tại Áo đều phải có bảo hiểm y tế theo luật định. Người lao động, người hưởng lương hưu, người nhận trợ cấp thất nghiệp và người phụ thuộc của họ đều được bao phủ. Một số trường hợp đặc biệt (người tự doanh, không đi làm) có thể cần tự nguyện tham gia hoặc mua bảo hiểm tư nhân bổ sung.
Tôi mới chuyển đến Áo cần ưu tiên loại bảo hiểm nào trước?
Ưu tiên hàng đầu là bảo hiểm y tế (nếu bạn làm việc chính thức thường sẽ được tự động tham gia) và bảo hiểm nhà ở hoặc đồ dùng gia đình nếu bạn đã có chỗ ở cố định. Nếu bạn sở hữu xe, bảo hiểm trách nhiệm bên thứ ba là bắt buộc trước khi lái xe trên đường.
Bảo hiểm xe hơi tối thiểu bắt buộc tại Áo là gì?
Tối thiểu, bạn phải có bảo hiểm trách nhiệm bên thứ ba (Haftpflichtversicherung). Bảo hiểm này chi trả thiệt hại về tài sản và sức khỏe cho người khác khi bạn là người gây ra tai nạn, nhưng không chi trả thiệt hại cho chính xe của bạn.
Tôi thuê nhà thì có cần bảo hiểm nhà ở không?
Với người thuê nhà, bảo hiểm chủ sở hữu nhà không bắt buộc, nhưng bảo hiểm đồ dùng gia đình rất được khuyến nghị. Nó bảo vệ tài sản cá nhân của bạn trong nhà trước rủi ro trộm cắp, hỏa hoạn, thiệt hại do nước và một số rủi ro khác, đồng thời thường kèm bảo hiểm trách nhiệm dân sự tư nhân.
Bảo hiểm xã hội ở Áo chi trả những gì khi tôi nghỉ hưu?
Hệ thống bảo hiểm xã hội chi trả lương hưu nhà nước dựa trên thời gian đóng góp và mức thu nhập trong quá trình làm việc. Nếu bạn đóng góp đủ lâu (thường khoảng 45 năm để hưởng tối đa), bạn sẽ nhận được lương hưu hàng tháng. Ngoài ra, còn có các quỹ hỗ trợ những người có lương hưu thấp hơn một ngưỡng nhất định.
Tôi làm nghề tự do có nên mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp không?
Rất nên, đặc biệt nếu công việc của bạn liên quan đến tư vấn, lập kế hoạch, thiết kế hoặc có khả năng gây thiệt hại tài chính cho khách hàng khi xảy ra sai sót. Bảo hiểm sẽ hỗ trợ chi phí bồi thường và pháp lý nếu bạn bị khiếu kiện do lỗi nghề nghiệp.