Austurríki í hjarta Mið-Evrópu er umlukt átta löndum og stendur undir orðspori sínu sem lítið stórveldi. Margir gera sér ekki grein fyrir hve velmegandi landið er, en hér mætast öflugt hagkerfi, há lífsgæði, glæsileg byggingarlist og stórbrotin náttúra þar sem nútími og rótgróin menning ganga hönd í hönd.
Kannski hefurðu ekki enn ákveðið að heimsækja Austurríki, en ef þú hefur þegar verið í nágrannalöndum þess geturðu nýtt tækifærið og skotist yfir landamærin. Með Schengen-vegabréfsáritun er auðvelt að koma til og fara frá Austurríki á meðan áritunin er í gildi. Stutt heimsókn gæti vel breyst í langvarandi ást á landinu.
Það er einfalt að ferðast til Austurríkis frá Sviss, Liechtenstein, Þýskalandi, Tékklandi, Slóvakíu, Ungverjalandi, Slóveníu og Ítalíu. Samgöngur eru góðar og landið er tengt nágrönnum sínum með bæði járnbrautum og vegum.
Heimsókn í Austurríki – það sem þú þarft að vita
Það getur verið áskorun að aðlagast nýju umhverfi, hvort sem um er að ræða stutta heimsókn eða lengri dvöl. Sama hversu lengi þú ætlar að vera, þá skiptir miklu að finna rétta þjónustu, tengjast fólki og geta slakað á. Skortur á upplýsingum getur gert fyrstu vikurnar óþarflega erfiðar.
Til að gera hlutina auðveldari finnur þú á ExpatEuropa ítarlegar leiðbeiningar um lífið í Austurríki – frá húsnæði og fjármálum til internets, trygginga og daglegs lífs.
Vinsæl málefni um Austurríki
- Húsnæði og leiga í Austurríki
- Námslán í Austurríki
- Húshitun og rafmagn
- Greiðsludagalán og önnur lán
- Tryggingar
- Netáskrift í Austurríki
- Stefnumót og ástalíf
- Farsímaáskrift
Þessi málefni eru góður upphafspunktur fyrir alla sem vilja ná góðu taki á daglegu lífi í Austurríki. Förum nú nánar yfir helstu atriðin.
Húsnæði og leiga í Austurríki
Fyrsta stóra spurningin við komu til Austurríkis er hvar þú ætlar að búa. Fyrir stuttar ferðir duga hótel, gistiheimili eða skammtímaleigur vel. Ef þú hyggst dvelja lengur þarf hins vegar að huga að íbúð eða húsi, hvort sem er til leigu eða kaupa.
Heimilið verður fljótt að aðalathvarfi þínu – stað þar sem þú nærð þér niður eftir annasaman dag. Þess vegna er mikilvægt að kynna sér húsnæðismarkaðinn vel: leigustefnu, kostnað, tryggingar, innifalin gjöld, flutningskostnað og annað sem skiptir máli áður en samningur er undirritaður.
Flestar leiguíbúðir í Austurríki eru auglýstar og leigðar út í gegnum fasteignasala. Framleiga er til staðar en síður algeng og hentar sjaldnast fjölskyldum til lengri tíma. Ef þú ætlar að setjast að í nokkur ár er oft skynsamlegra að leigja íbúð með formlegum samningi og njóta stöðugleikans sem því fylgir.
Notir þú fasteignasala þarftu að gera ráð fyrir þjónustugjaldi fyrir húsleit og ráðgjöf. Fasteignasalar þekkja yfirleitt markaðinn vel, vita hvaða íbúðir eru lausar og geta sparað þér mikinn tíma – en það kostar sitt.
Sem útlendingur geturðu, eftir um 5 ára lögheimili í landinu, átt rétt á ákveðnum leigustyrkjum eða niðurgreiðslum frá hinu opinbera. Stjórnvöld fylgjast einnig með því að leiga fari ekki langt yfir markaðsverð, þannig að þú átt ekki að þurfa að sætta þig við ósanngjarnan kostnað. Vertu samt á varðbergi og berðu alltaf verð saman áður en þú skrifar undir.
Hvort betra sé að kaupa eða leigja fer alfarið eftir áætlunum þínum. Ætlarðu að búa lengi í Austurríki getur fasteignakaup verið góð langtímafjárfesting fyrir þig og fjölskyldu þína. Ef dvölin er tímabundin er leiga yfirleitt skynsamlegri. Mundu að eignarhald fylgir viðhaldsskylda og ýmis viðbótarkostnaður. Til að fara dýpra í þetta efni er gott að skoða húsnæði og leigu í Austurríki.
Námslán í Austurríki
Austurríki er vinsæll áfangastaður námsmanna víða að úr heiminum, ekki síst vegna sterkra háskóla og tiltölulega góðs aðgengis að námi. Margir koma í skiptinám eða í heilar gráður og þurfa að huga að fjármögnun náms og framfærslu.
Í boði eru bæði námslán og styrkir. Fjárhagsaðstoðin getur verið í formi mánaðarlegra greiðslna eða árlegra styrkja. Mikilvægt er að lesa skilyrði vel áður en sótt er um, svo umsóknin standist allar kröfur.
Almenn skilyrði fyrir námslán í Austurríki
- Vera á aldrinum um það bil 18–30 ára.
- Vera skráður í nám í viðurkenndum austurrískum háskóla.
- Vera með lögheimili eða fasta búsetu samkvæmt reglum um viðkomandi lán.
Þetta þýðir að útlendingar geta ekki einfaldlega komið til Austurríkis og fengið lán án þess að uppfylla ákveðin skilyrði. Reglurnar geta verið mismunandi eftir tegund lána og styrkja.
Ef þú uppfyllir ekki skilyrðin fyrir hefðbundnu námsláni er ekkert endilega allt tapað. Margir alþjóðlegir námsmenn geta fengið námsstyrki, hvort sem er frá ríki, háskólum, einkasjóðum eða félagasamtökum. Sumir styrkir eru verðleikamiðaðir en aðrir ætlaðir þeim sem hafa takmarkaðar fjárhagslegar bjargir.
Margir námsmenn velja að vinna samhliða námi. Það gefur bæði starfsreynslu og auki tekjur. Vertu þó meðvitaður um að ef tekjurnar fara upp fyrir ákveðin mörk (til dæmis um €11.000 á ári) getur það haft áhrif á rétt þinn til styrkja eða valdið því að þú þurfir að endurgreiða hluta stuðningsins. Nánari umfjöllun um námslán í Austurríki getur hjálpað þér að skilja umsóknarferlið frá upphafi til enda.
Helsti kostur námslána er að þau gefa þér fjárhagslegt sjálfstæði á meðan á námi stendur. Endurgreiðslutíminn er yfirleitt langur, oft 5–10 ár, og hefst að jafnaði eftir að námi lýkur.
Húshitun og rafmagn í Austurríki
Vetur í Austurríki geta verið kaldir, sérstaklega í borgum eins og Vín og Graz. Þú vilt því alls ekki sitja í íbúð án öruggrar upphitunar og rafmagns þegar haust, vetur og snemma vor ganga yfir.
Almennt er gert ráð fyrir því að byggingar í Austurríki séu með fullnægjandi hitakerfi. Í stórborgum eru fjölbýlishús oft tengd sameiginlegum hitaveitum, á meðan í minni bæjum og þorpum eru smærri kerfi eða einstaklingsbundin lausn, til dæmis gas- eða rafmagnskynding.
Hitakerfin tryggja að þú getir haldið þægilegu hitastigi innandyra – þú stillir einfaldlega hitastigið eins og hentar. Mikilvægt er að vita hvort hitun sé innifalin í leigu eða greidd sérstaklega. Það hefur gríðarleg áhrif á heildarkostnað við að búa í tiltekinni íbúð.
Rafmagn er yfirleitt ekki innifalið í leigu, nema þá að leigan sé sérstaklega há og allt innifalið. Raforkuverð í Austurríki er almennt samkeppnishæft miðað við mörg önnur Evrópulönd. Þú velur venjulega rafmagnsveitu sjálfur og færð mánaðarlega eða ársfjórðungslega reikninga eftir notkun.
Til að kynna þér nánar hvernig rafmagns- og hitunarkerfi virka, innheimtu og samninga er gagnlegt að lesa um húshitun og rafmagn í Austurríki.
Fjármál, greiðsludaglán og önnur lán í Austurríki
Austurríki er meðal þeirra landa í heiminum sem státa af mjög háum lífsgæðum. Fólk býr í vel búnum íbúðum, keyrir dýra bíla og nýtur fjölbreyttrar þjónustu. Þetta kostar þó peninga og jafnvel í sterku hagkerfi getur komið upp tímabundinn fjárhagserfiðleiki.
Í slíkum aðstæðum leita margir í skammtímalán, svo sem greiðsludaglán. Það er ekkert óeðlilegt við að þurfa slíkt lán til að brúa bilið milli launa eða mæta óvæntum útgjöldum, svo sem viðgerðum, lækniskostnaði eða öðrum brýnum reikningum.
Greiðsludaglán og önnur smálán eru þægileg að því leyti að umsóknarferlið er oft einfalt, krafist er lítilla trygginga og afgreiðsla er hröð. Þess vegna fylgja þeim yfirleitt hærri vextir en hefðbundnum bönkum. Best er að nota þau aðeins þegar virkileg þörf er fyrir hendi og forðast að gera þau að venju.
Almennt hæfi fyrir greiðsludaglán í Austurríki
- Vera að minnsta kosti 18 ára.
- Hafa góða eða ásættanlega lánasögu.
- Vera í launuðu starfi eða með sannanlegar reglulegar tekjur.
- Hafa gilt dvalarleyfi eða lögheimili í landinu.
Þó að slík lán geti verið hjálpleg er hætt við að þau leiði til skuldaþrýstings ef þau eru notuð til að borga önnur lán eða síendurtekin útgjöld. Mikilvægt er að reikna vel út hvort þú getir staðið í skilum áður en þú tekur lán og bera saman kjör hjá ólíkum lánveitendum. Frekari upplýsingar um styttri lán og smálán má finna í umfjöllun um greiðsludagalán í Austurríki.
Tryggingar í Austurríki
Hvort sem dvölin í Austurríki er til skamms eða langs tíma er mikilvægt að huga að tryggingum. Þær vernda þig og fjölskyldu þína gegn fjárhagslegum afleiðingum slysa, veikinda eða annarra óvæntra atburða. Helstu tryggingar sem þú ættir að íhuga eru sjúkra-, heimilis- og bílatryggingar, auk annarra sértækra trygginga eftir þörfum.
Sjúkratryggingar
Sjúkratryggingar eru líklega sú mikilvægasta af öllum. Þær tryggja að þú fáir aðgang að heilbrigðisþjónustu án þess að sitja eftir með óviðráðanlegan kostnað. Í sjúkratryggingum geta meðal annars falist tannlækningar, reglulegar læknisskoðanir, lyfjakostnaður og sérhæfð meðferð, eftir því hvaða pakka þú velur.
Bílatryggingar
Ef þú átt bíl í Austurríki er bílatrygging skylda. Hún verndar bæði þig og aðra vegfarendur ef slys verður. Lágmarkstrygging nær yfir tjón sem þú veldur öðrum, en víðtækari tryggingar geta einnig náð yfir skemmdir vegna náttúruhamfara, þjófnaðar, tjóns af völdum ótryggðra ökumanna, eigin lækniskostnað og viðgerðir á eigin bíl.
Óvænt slys geta verið mjög kostnaðarsöm ef þú ert ótryggður. Með bílatryggingu nýtur þú fjárhagslegs öryggis og þarft síður að óttast að sitja eftir með háan reikning vegna einnar óheppilegrar stundar.
Heimilistryggingar
Hvort sem þú leigir eða átt húsnæði er heimilistrygging mjög mikilvæg. Hún getur náð yfir húsið sjálft, auk mannvirkja á lóðinni, svo sem bílskúr, girðingu eða aðra aukabyggingu. Einnig er hægt að tryggja innbú – húsgögn, raftæki og annað sem þú átt inni á heimilinu.
Ef til dæmis kviknar í húsinu eða flóð veldur tjóni getur heimilistrygging greitt fyrir viðgerðir eða nýtt innbú, eftir því hver umfjöllunin er. Hún getur líka verndað þig gagnvart skaðabótakröfum ef einhver slasast á eign þinni og krefst bóta.
Til að fá heildaryfirsýn yfir helstu tryggingaflokka og hvernig þeir virka er gagnlegt að kynna sér tryggingar í Austurríki.
Stefnumót og ástalíf í Austurríki
Ástin er flókin, sama hvar í heiminum þú ert – og Austurríki er engin undantekning. Hvort sem þú kemur hingað einhleypur eða í opnu hugarfari geturðu átt von á að kynnast fólki sem breytir lífi þínu.
Margir sem flytja til Austurríkis enda á því að kynnast heimamönnum, læra staðbundna stefnumótamenningu og jafnvel gifta sig. Það borgar sig að halda huganum opnum – ástvinur þinn gæti verið nágranni, vinnufélagi eða sá sem situr við næsta borð á kaffihúsinu.
Sem nýkominn í landið er gott að hugsa út í hvað þú sækist eftir í sambandi. Sumir kynnast fólki fljótt, aðrir þurfa meiri tíma og fyrirhöfn. Með því að deita Austurríkismenn lærir þú ekki bara um manneskjuna heldur líka um tungumálið, menninguna og samfélagið.
Reyndu að vera opin(n) fyrir nýjum upplifunum: farðu í göngutúra í almenningsgörðum, heimsæktu sögulega kastala, prófaðu ný veitingahús og barir. Slíkir staðir eru frábærir til að hitta fólk, bæði heimamenn og aðra útlendinga. Mundu að menningarlegur bakgrunnur fólks er mismunandi, svo forðastu staðalmyndir og gefðu hverjum og einum sanngjarnt tækifæri.
Netstefnumót eru einnig mjög algeng. Þar geturðu síað út frá áhugamálum, aldri, tungumáli og fleiru. Taktu þér samt tíma áður en þú ferð djúpt inn í samband – kynntu þér viðkomandi vel og treystu innsæinu.
Sem útlendingur máttu búast við að margir Austurríkismenn séu kurteisir, rólegir og jarðbundnir. Almennt eru þeir heiðarlegir og standa við orð sín. Samt getur verið til staðar ákveðin „hookup“-menning, sérstaklega í stærri borgum, þannig að væntingar til hraða og alvöru sambands geta verið mismunandi eftir fólki og aðstæðum. Nánari umfjöllun um þetta má finna í leiðbeiningum um stefnumót í Austurríki.
Netáskrift í Austurríki
Internetið er orðin grunnþörf: þú notar það til að greiða reikninga, gera bankaviðskipti, halda sambandi við fjölskyldu og vini, panta miða, finna leiðir og sinna vinnu eða námi. Þess vegna skiptir miklu að velja rétta netáskrift þegar þú flytur til Austurríkis.
Netþjónusta er almennt á háu stigi og hraðinn góður. Enginn vill þó borga hátt verð fyrir hæga tengingu, svo það borgar sig að bera saman tilboð og lesa umsagnir um mismunandi þjónustuveitendur áður en samningur er gerður.
Meðalhraði internets í Austurríki er yfir 70 Mb/s, sem dugar vel fyrir streymi, fjarvinnu og venjulega daglega notkun. Farsímanetið er líka samkeppnishæft á heimsvísu.
Verð fyrir netáskrift fer eftir hraða, gagnamagni og því hvort þjónustan sé bundin öðrum pakka, til dæmis sjónvarpi eða síma. Almennt má reikna með að mánaðarverð liggi einhvers staðar á bilinu 15 til um 80 evrur. Yfirferð um netáskrift í Austurríki hjálpar þér að velja þjónustu sem hentar þínum þörfum og fjárhag.
Farsímaáskrift í Austurríki
Fyrir utan heimainternet þarftu farsímaáskrift. Þú ert ekki alltaf heima og þarft að geta verið tengd(ur) á ferðinni – fyrir leiðsögn, samskipti, netbanka, rafræna miða og margt fleira.
Það er auðvelt að fá austurrískt SIM-kort og það borgar sig nánast alltaf að gera það, fremur en að nota dýrt „roaming“ frá heimalandinu til lengri tíma. Farsímafyrirtæki í Austurríki selja bæði fyrirframgreidd kort og mánaðaráskriftir, og þú getur oft keypt SIM-kort strax á flugvellinum í Vín eða öðrum stærri borgum.
Veldu pakka sem hentar þinni notkun: sumir þurfa mikið gagnamagn en lítið af símtölum, aðrir vilja ódýr símtöl innanlands og til útlanda. Berðu saman verð, gagnamagn og dekkað þjónustusvæði áður en þú ákveður þig.
Algengar spurningar
Þarf ég sérstaka vegabréfsáritun til að heimsækja Austurríki?
Ef þú kemur frá Schengen-ríki þarftu almennt ekki sérstaka vegabréfsáritun. Komir þú utan Schengen þarftu yfirleitt Schengen-vegabréfsáritun nema land þitt sé undanþegið. Alltaf skal skoða nýjustu reglur hjá yfirvöldum áður en ferð er skipulögð.
Er dýrt að leigja íbúð í Austurríki?
Leiguverð fer mjög eftir borg og hverfi. Vín og aðrar stærri borgir eru dýrari en minni bæir. Að auki skiptir máli hvort hiti og rafmagn séu innifalin í leigu eða greidd sérstaklega. Það borgar sig að skoða nokkrar eignir áður en ákvörðun er tekin.
Get ég sem erlendur námsmaður fengið námslán í Austurríki?
Það fer eftir ríkisfangi, dvalarleyfi og því hvort þú uppfyllir skilyrði um aldur, nám og búsetu. Margir erlendir námsmenn treysta meira á styrki og hlutastörf en hefðbundin ríkisnámslán. Gott er að kanna alla möguleika áður en þú flytur.
Er heilbrigðiskerfið í Austurríki gott?
Já, heilbrigðiskerfið er almennt talið mjög gott. Flestir íbúar eru með sjúkratryggingu sem tryggir aðgang að læknisþjónustu. Sem útlendingur þarftu annaðhvort að vera í lögbundnu kerfi eða vera með viðeigandi einkasjúkratryggingu.
Hvernig er stefnumótamenning í Austurríki?
Austurríkismenn eru yfirleitt kurteisir og frekar rólegir. Margir vilja kynnast fólki í gegnum vini, vinnu eða áhugamál, en netstefnumót eru líka algeng. Væntingar til hraða og alvöru sambands geta verið mismunandi, svo gott er að tala opinskátt um hvað þú sækist eftir.
Er erfitt að fá farsíma- og netáskrift sem nýbúi?
Yfirleitt er það einfalt ef þú ert með gilt skilríki og dvalarleyfi. Fyrir áskrift er oft beðið um heimilisfang og stundum bankareikning, en fyrir fyrirframgreidd SIM-kort eru kröfurnar minni. Netáskrift heim í húsnæði getur tekið nokkra daga í uppsetningu.